Op de website van de Protestantse Kerk www.pkn.nl schrijft ds. Harmen van Wijnen, de directeur van de afdeling Jeugdwerk van de kerk over 'Het leven en sterven van een held'. 

Vandaag 29 augustus (op Jacksons verjaardag) zal de popster eindeliijk na twee maanden worden begraven. De hype is nog volop bezig. Een held. Dat was Michael Jackson voor velen...

Dat bleek de afgelopen weken wel. Het overlijden van Michael Jackson had de wereld in zijn greep. Het twitterde binnen een paar minuten over heel de wereld. Internet kraakte en piepte in al zijn voegen; nog nooit was er wereldwijd zo’n run op nieuwssites, fansite en muzieksites.

Bijzonder eigenlijk dat één persoon wereldwijd zo’n invloed heeft. We zouden denken dat in een tijd van postmodernisme en tendensen van antiglobalisering er geen plaats meer is voor grote, universeel samenbindende gebeurtenissen. Grote bewegingen die wereldwijd mensen aanspreken en mensen raken lijken een zeldzaamheid te worden. We zien het toch overal om ons heen. Mensen zoeken identiteit en geborgenheid in hun eigen cultuur en hun eigen volk en hun eigen religie.

Uit de vele commentaren bleek wat Michael Jackson heeft betekend voor miljoenen mensen. Hij heeft historie geschreven met zijn kwalitatief hoogwaardige muziek, met zijn vernieuwende invloeden op muziek, videoclips en entertainment. Met recht kan hij als een mens met veel gaven en talenten worden gezien.
‘Hij was groter dan Martin Luther King, hij was groter dan Obama’, hoorde ik iemand uit de zwarte gemeenschap in Amerika zeggen. Hij gaf mensen hoop en eigenwaarde, hij gaf mensen een reden om te leven en hij gaf mensen muziek waar ze zich in kunnen identificeren in een wereld van chaos, verwarring en ontworteling. Met recht kan hij als een voorbeeldfiguur, een icoon worden gezien.

Hoe moeten we hier vanuit onze protestantse traditie nu naar kijken. We kunnen natuurlijk een kritische beschouwing houden over verschillende aspecten van het leven van over Michael Jackson:

zijn leefstijl was op zijn minst gezegd nogal dubieus en vanuit christelijk perspectief gezien nogal wat tegenin te brengen;
bij de wijze waarop hij geadoreerd werd door miljoenen mensen kunnen – zeker voor ons nuchtere protestanten – nog al wat vragen gesteld worden;
we kunnen wijzen op de duistere gevaren van de populaire muziek. Bouwt het onze jongeren wel op een gezonde manier en zitten hier zelfs geen invloeden van anti-christelijke machten in?
Deze vragen moeten ook gesteld worden. Maar ik wil eigenlijk een slag dieper gaan en proberen deze ontwikkeling te ‘lezen’ en te begrijpen. Ik zie dan diverse aspecten die ons iets te zeggen hebben en die ons aan het denken zetten.

De mens heeft veel kwaliteiten ontvangen. Hoe we ook over de muziek van Michael Jackson denken, het is onmiskenbaar dat hij rijk gezegend was met gaven en talenten. Zo veel zelfs dat hij daar heel de wereld mee kan aanspreken.
Mensen putten hoop uit een ander mens. Blijkbaar zijn universele en samenbindende bewegingen nog wel degelijk mogelijk.
Mensen hebben in deze tijd blijkbaar behoefte aan een held die hen aanspreekt en hen eigenwaarde en identiteit geeft.
Als we de lijnen doortrekken naar het evangelie en de boodschap uit de bijbel, zien we dat we eigenlijk heel dicht bij de bijbelse boodschap uitkomen. Inderdaad heeft God de mens op een bijzondere wijze geschapen: naar Zijn beeld! Of zoals we in psalm 8 lezen: God heeft de mens bijna goddelijk gemaakt. Er kunnen mensen opstaan die hoop geven die zo diep gaat en zo verstrekkend is dat het grenzen overstijgt. De voorbeelden daarvan lezen we ook in de vele verhalen in de bijbel over hoop, bescherming, redding en verlossing. Ook de bijbel spreekt van de mens op zoek naar herstel van eigenwaarde en op zoek naar een eigen identiteit.
Moeten we in de christelijke traditie Michael Jackson dan maar gaan zien als een bijzonder mens die een voorbeeld kan zijn voor ook vele christenen?
Uiteindelijk zeg ik dan radicaal nee…juist de unieke boodschap van het evangelie ontbreekt bij dit haast mythische leven en streven van deze held.
Waar is de zelfopoffering? Waar is het besef dat de mens uiteindelijk in zijn leven vastloopt? Is dat ook niet de trieste keerzijde van het leven van deze held? Zijn leven en zijn sterven waren uiteindelijk diep en diep triest. De hoop, de verwachting sloegen om in wanhoop en leegte. Juist ook nu voor zijn volgelingen.

Juist daar mag het evangelie de boodschap verkondigen van een werkelijke held in leven en sterven : Jezus Christus. Juist Hij voldeed als mens volledig aan het beeld van God. Juist Hij geeft werkelijk hoop en verwachting en kan wereldwijd mensen samenbinden en raken. Omdat Hij volledig mens is geworden met een Goddelijke missie. Daar kan geen menselijke held aan tippen.
Maar het geeft ons ook een opdracht. Zijn wij in staat deze boodschap van hoop, verwachting en redding door te geven met alle gaven en talenten die ons gegeven zijn? Met alle middelen die de Geest wil gebruiken: verhalen, verkondiging, muziek, video, kunst, en ga zo maar door. De gehele mensheid heeft laten zien dat het zit te wachten op zo’n held!

Harmen van Wijnen
Programmamanager Jeugdwerk Protestantse Kerk (JOP + HGJB)