Van de webredactiie: Ds. Leen den Breejen, voorzitter van de Confessionele Vereniging, schrijft zijn maandbrief. Ditmaal over Israël en de buren, en vooral over de heikele protestantse kerkbrief die werd bekritiseerd en ook gewaardeerd.

Leen den Breejen: Commotie over Israël en de Palestijnen, een brief over 'Hoe nu verder?'

“Israël blijft open zenuw in PKN” kopte het Reformatorisch Dagblad van 11 maart jl. Op woensdag 10 maart had het moderamen van onze synode uitvoerig gereageerd op de vele kritische reacties die het kreeg naar aanleiding van een open brief aan de regering van de staat Israël (per adres de ambassadeur, dhr. H. Kney-Tal), gedateerd 17 februari 2010.

De aanleiding van deze brief was het verschijnen in december 2009 van het zogenaamde ‘Kairos Palestine Document’ met als ondertitel ‘A moment of truth: A word of Faith, hope and love from the heart of Palestine suffering.’ (Het uur van de waarheid: een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden). Het is een tamelijk lijvig stuk, waarin in 10 paragrafen door een aantal Palestijnse christelijke theologen geprotesteerd wordt tegen het in hun ogen grove onrecht dat Israël het Palestijnse volk heeft aangedaan en nog altijd aandoet. Een visie op Israël op grond van de beloften, de verkiezing, volk van God en het land komt volgens de opstellers van dit document voort uit een ‘fundamentalistische bijbelopvatting, die dood en verderf zaait, omdat het Woord van God in steen is veranderd.’

Vanuit Joodse kring kwamen er uiteraard de nodige kritische reacties op dit document, dat wel heel eenzijdig de schuld van alle ellende bij Israël legt en waarbij bepaald niet de hand in eigen boezem wordt gestoken. “Christenen voor Israël” reageerde verontwaardigd en ook door een twaalftal voorgangers uit de kring van onze Confessionele Vereniging, het Confessioneel Gereformeerd Beraad, het Evangelisch Werkverband en de Gereformeerde Bond (Het Israëlberaad) reageerde al voor de aanbieding van het Kairosdocument op 22 december jl. in de Domkerk in Utrecht aan kerkelijke leiders. Men sprak over het ‘Uur van de misleiding’ en over ‘vervangingstheologie in een nieuw jasje.’ Over de rol van bijvoorbeeld een terreurorganisatie als Hamas ten opzichte van christelijke Palestijnen wordt geheel gezwegen.

De brief van het moderamen van de synode aan de regering van de Israël was, zoals het moderamen ons later uitdrukkelijk uitlegde, bedoeld als een welgemeend pleidooi van een ‘goede vriend’ (de PKN) om aandacht te vragen voor het lot van het Palestijnse volk. Goede vrienden mogen elkaar toch eerlijk de waarheid zeggen? Zo roept het moderamen vanuit het besef van onopgeefbare verbondenheid met Israël op om een positieve doorbraak te creëren in de verhouding tussen het Joodse en Palestijnse volk, ervan uitgaande dat ook Israël in vrede wil leven met dat volk.

Het appel van het moderamen mag dan goed bedoeld zijn geweest, en er zijn zeker ook positieve reacties geweest, maar in de media overheerst toch de aandacht voor de storm van verontwaardiging die elders opstak. Op de één of andere manier is bij velen de indruk gewekt, dat het moderamen van de PKN zich te veel heeft vereenzelvigd met één partij, namelijk de Palestijnen. Het moderamen mag dan in zijn verklaring van 10 maart verklaren dat men geschokt is door sommige reacties (het is zeker nogal wat als je als kerk beschuldigd wordt van antisemitisme!), en dat alle critici de brief niet goed hebben gelezen, en dat men zomaar wat roept, men mag zich toch zeker wel afvragen, hoe dat dan komt! Overduidelijk is dat de goede bedoelingen van het moderamen bij velen bepaald niet als zodanig zijn overgekomen. Daar moet je dan toch echt iets aan doen!

Spreken over Israël, zeker als de kerk dat doet, luistert heel nauw! Goed is in ieder geval dat er met het Centraal Joods Overleg een openhartig gesprek is geweest.
Als Confessionele Vereniging participeren we van harte in de Beraadsgroep Israël, waarin we samen met onze zusterorganisaties het Israëlbeleid van onze kerk kritisch zullen blijven volgen en daarover, waar nodig in gesprek zullen gaan.