Een groep Nederlanders voert lobby voor een levenseinde uit vrije wil. Wie boven de 70 is en het welletjes vindt moet gewoon de mogelijkheid krijgen eruit te stappen. Wie hem of haar na een aantal check ups een handje helpt, moet er na afloop niet een hoop sores over krijgen.

 

door Barend Weegink

 

Gewaagd 

Veel mensen met een christelijke levensovertuiging zullen begrip kunnen opbrengen voor een aantal beweegredenen. De krampachtige en vaak tot mislukken gedoemde poging tot zelfdoding door jaarlijks ongeveer 400 ouderen is verdrietig. Toch zullen zij de legalisering van een zelfgekozen dood niet steunen. De actie met ‘burgerinitiatief voltooid leven’ (al 65.000 handtekeningen binnen) is gewaagd. Als je maar lang genoeg de opinie drukt wordt de grens opgerekt en komt vanzelf die ruimte. Nieuwe cultuurreligieuze opvattingen maken dat je met het leven naar eigen goeddunken kunt handelen.

Passie

Juist nu we de weken voor Pasen ingaan en ons laten inspireren door Bachs Matthäus-Passion, waarin gevoelig wordt vertolkt dat uit vrije wil en liefde mijn Heiland wil sterven, is het pleidooi wrang. Tegenover ‘ik vind het genoeg’ en ‘klaar met leven’ staat het magistrale woord van Jezus: ‘Het is volbracht’.

Wereldwijd geeft dat aan veel zoekende mensen de rek om vol te houden en te overwinnen, ook wanneer het leven onaangenaam en ogenschijnlijk zinloos is geworden. Hoe paradoxaal het ook klinkt, in het besef van lijden kan ook een ervaring van verdieping en zegening verborgen liggen. Stappen we niet te vroeg uit en zitten we niet te veel op de tour van hedonisme (genotzucht) met het pleidooi voor pure zelfbeschikking?  

BN’ers

Navrant en pijnlijk is dat de actie wordt gevoerd door Bekende Nederlanders, zelf zeventigers, die het joie de vivre kennen en in de praktijk laten zien dat ze op hun oude dag nog iets heel moois van het leven kunnen maken. Ze hebben de show tegen. Zo leggen we een kloof tussen sterken en zwakken, terwijl een humaan grondbeginsel is dat de een de ander in het leven in bescherming neemt.

Jong 

De grens van 70 jaar is niet een juist ijkpunt. In de huidige maatschappij vormen 70-plussers een gewilde generatie die staat voor creativiteit, vrijwilligersarbeid en mantelzorg. Het is een kwetsende gedachte dat straks de AOW op 67 staat gezet en drie jaar later al de finale kan worden gemaakt. We kunnen leren van de Fransen die in de seculiere cultuur niet de doodswens van bejaarden accentueren. Zij propageren vooral de ‘troisième âge’ als zinvolle levensfase.

Uitzondering of regel

Met veel moeite en oppositie is er een strikt bepaalde euthanasieregeling voor gevallen van fysiek ondraaglijk en uitzichtloos lijden gekomen. Het lijkt erop dat de uitzondering van nu de regel wordt voor straks.  Er is niet zo heel veel nodig om trendsetter te zijn naar een wereld waarin de ene mens een wolf wordt voor de andere. Niet onvoorstelbaar dat het op termijn de economische omstandigheden zijn die het recht om te leven bepalen, met als conclusie: geld en zorg zijn door u opgebruikt. En dat het niet meer ethisch maar egoïstisch heet wanneer je langer dan tot een bepaalde datum gebruik blijft maken van je leven. Dan zijn we terug in het oude heidendom en is er geen God meer voor ons allen.  

Onzeker

Tussen dood en leven ligt een groot en grijs schemergebied. De praktijk van een strikt bepaalde regeling voor levens- en stervenshulp (euthanasie) is niet gebaat bij een burgerinitiatief waarin het ‘geen zin in leven’ meer hebben de boventoon voert. Van populistisch gekraai wordt ieder bang. Levens- en stervenshulp voor mensen vraagt liefde, respect en geborgenheid. 

Hulp

De dood is per definitie geen beschermer van het leven. Het willen faciliteren van de vrije keus om te sterven lijkt vooral te zijn ingegeven door symptoombestrijding. We zouden meer kunnen inzetten bij zingevende hulp om een uitweg uit het lijden te vinden. Hoeveel mensen zijn anderen niet dankbaar dat ze door hen over het dode punt van hun leven heen zijn geholpen? In cruciale ogenblikken kregen zij er kwaliteit en lengte van leven bij. Ook in de Bijbel zien we mensen die vragen dat hun leven zal worden weggenomen en God antwoordt anders. In de Psalmen 31 en 71 wordt het ouder worden eerder als rijkdom dan als levensmoeheid getekend. 

Verschillende redenen kunnen leiden tot doodsverlangen. Laten we vasthouden dat niet de mens maar God beslist. Gods tijd is de beste tijd. We leven en sterven met verwachting.