| ‘Kritisch kijken naar cultuuromslag PKN’ - Jaarrede van de voorzitter |
|
14 april 2009 was de Voorjaarsconferentie van de Confessionele Vereniging in de Protestantse kerk in Nederland in ‘De Schakel’ te Nijkerk. Voorzitter Ds. L. (Leen) den Breejen hield een mooie jaarrede. Hieronder kunt u deze nalezen. Jaarrede van de voorzitter – Voorjaarsconferentie van de Confessionele Vereniging in de Protestantse kerk in Nederland op 14 april 2009 in ‘De Schakel’ te NijkerkDe Confessionele VerenigingGeachte aanwezigen, waarde broeders en zusters, Als ik de tekst van de jaarredes van de laatste jaren nog eens doorlees, merk ik, dat ieder jaar met dankbaarheid vastgesteld mocht worden dat er weer een stukje van het nieuwe beleid van onze vereniging, waar we zo’n vijf jaar geleden aan zijn gaan werken, concreet gestalte heeft gekregen.
Wat de Confessionele Vereniging als zodanig betreft was de wijziging van de organisatie noodzaak om onze statuten opnieuw aan te passen. In de nieuwe structuur zijn de vroegere provinciale commissies opgeheven en vervangen door een zestal regionale commissies, met hier en daar wat geografische aanpassingen. De vijf leden van het dagelijks bestuur worden door u als leden van de vereniging gekozen. De zes regionale commissies benoemen vervolgens ieder één van hun leden in het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur benoemt tenslotte nog twee adviseurs: één afkomstig uit de academische wereld, bij voorkeur een docent aan de Protestantse Theologische Universiteit, en één speciaal adviseur. Voor deze laatste bestuurspost heeft het hoofdbestuur in zijn laatste vergadering benoemd dr. Gert Marchal te Beekbergen. We zijn blij en dankbaar dat hij zijn benoeming heeft aanvaard en met zijn rijke ervaring de vereniging nu ook als hoofdbestuurslid wil gaan dienen. Door het vertrek van dr. van Asselt is de eerste post van adviseur nu nog vacant, maar we hopen daar ook spoedig iemand voor te kunnen benoemen. Overigens wordt nu in de gewijzigde statuten, die we tijdens de najaarsvergadering definitief willen gaan vaststellen, ook de naam van de kerk, waarin we als CV werkzaam zijn, aangepast in Protestantse Kerk in Nederland. We hebben de indruk dat het werken met een jaarthema in brede kring van onze vereniging is aangeslagen. Natuurlijk zijn er nog wel wat verbeteringen in de opzet aan te brengen, maar ik denk dat we op de goede weg zijn. Het nieuwe jaarthema zal tijdens de startdag op zaterdag 26 september hier in de Schakel in Nijkerk worden ingeluid door dr. Bert van Veluw en ds. Menno Zandbergen. Het thema is: “Confessioneel/evangelisch – een gesprek onderweg.” We rekenen natuurlijk ook dan weer op uw en jullie komst!
Ontmoeting hoofdbesturen CGB en CV
De samenwerking met de Vereniging Confessioneel Gereformeerd Beraad begint ook meer gestalte te krijgen. De dagelijkse besturen van beide verenigingen ontmoeten elkaar nu regelmatig en werken aan een raamwerk om die samenwerking ook daadwerkelijk gestalte te geven. Op 14 mei komen we als hoofdbesturen samen om verder te spreken over onze visie op de toekomst en verdere samenwerking. Ook al bestaat er een zeker cultuurverschil tussen onze verenigingen, we hebben zoveel gemeen, dat een steeds nauwere samenwerking meer dan gewenst is.
We bespreken op 14 mei ook de resultaten van het werk dat de Commissie Gereformeerde Liturgie het afgelopen jaar heeft verricht. Zoals bekend is deze commissie een samenwerkingsverband van de werkgroep Eredienst van de Protestantse Kerk in Nederland en onze beide verenigingen. Zij is opgericht om materiaal te ontwikkelen waarin de verbondenheid met het gereformeerde confessionele erfgoed tot uiting komt. Dit om tegemoet te komen aan het bezwaar van kerkenraden uit onze modaliteit dat men met de orden van dienst in het nieuwe Dienstboek onvoldoende uit te voeten kon. Besproken worden in onze gezamenlijke vergadering de proeven voor de eredienst op een zondagmorgen, alsmede de liturgie voor een doopdienst. Daarna zullen deze Aanvullingen op het Dienstboek ter beproeving aan de kerk worden aangeboden en we hopen vurig dat alle gemeenten die zich tot de confessionele modaliteit rekenen of in ieder geval daarmee sympathiseren, ook echt met deze orden van dienst aan het werk zullen gaan. Het ligt in de bedoeling dat de commissie haar werkzaamheden voortzet en orden van dienst ontwikkelt voor onder meer de viering van het Heilig Avondmaal, een belijdenisdienst en de inzegening van een huwelijk.
De Protestantse Kerk in Nederland - Synode
Onze synode komt volgende week van 23 tot en met 25 april weer bijeen. Er is een pittige agenda af te werken. Ik licht er enkele onderwerpen uit. Allereerst de voortgangsrapportage over de invoering van een nieuw Liedboek. Uit een enquête, die respons uit brede kring opleverde, wordt duidelijk dat een ruime meerderheid van de gemeenten rekent op continuïteit met het huidige Liedboek. De psalmen scoren het hoogst en niet veel minder ook de gezangen uit de schat van de kerk der eeuwen. Velen geven ook te kennen dat zij gesteld zijn op liederen uit andere tradities of bewegingen. Daarbij wenst men ook ruimte voor het opnemen van opwekkingsliederen en liederen voor jongeren. Ik krijg de indruk dat men hiermee goed bezig is. Maar we zullen toch zeker kritisch moeten blijven op de inhoud en het kerkmuzikale gehalte van de liederen. Uit het onderzoek blijkt, zoals de Stuurgroep concludeert, dat het kerkmuzikale huis van Protestants Nederland heel wat kamers heeft. Vervolgens komt aan de orde het definitieve rapport van de Stuurgroep ‘Werk in de wijngaard,’ “De hand aan de ploeg.” In negen hoofdlijnen wordt een totaal nieuw beleid voorgesteld. Sterk wordt ingezet op de onderlinge solidariteit tussen de gemeenten. De bijdrage aan de solidariteitskas zal per belijdend lid verdubbel moeten worden. Om als gemeente voor een bijdrage in aanmerking te komen zal men verplicht moeten samenwerking met andere gemeenten. Wordt er daarbij waar mogelijk ook rekening gehouden met de modaliteitverschillen die er tussen die gemeenten kunnen zijn? Voor het eerst wordt beleid ontwikkeld op het gebied van een loopbaanontwikkeling voor predikanten en kerkelijk werkers. Dit door begeleiding en scholing. Er zal sprake moeten zijn van kwaliteitsbewaking van de beroepsuitoefening. Ook zal er veel meer dan nu het geval is moeten worden samengewerkt op gemeentelijk en bovenplaatselijk niveau. De werkgemeenschap, waarvoor in eerdere versies van de kerkorde destijds nauwelijks of helemaal geen plaats was, krijgt een zwaardere rol. Eén en ander betekent natuurlijk wel een complete cultuuromslag, want, zonder te willen generaliseren, gemeentepredikanten zijn niet echt gewend om in teamverband te werken. Ze treden dikwijls nogal solistisch op! Elkaars sterke punten uitbuiten lijkt me een goede zaak, maar zal het bovenplaatselijk werk niet ten koste gaan van de eigen gemeente, waar men toch de eerste verantwoordelijkheid voor heeft? Loopbaanontwikkeling is per definitie niet verkeerd, kan een prikkel zijn om je ook verder te scholen en ontwikkelen. Maar ik weet niet echt of je datgene wat in bijvoorbeeld het bedrijfsleven geldt één op één kan toepassen in de kerk. Ik voel zelf een zekere spanning tussen jezelf van Godswege geroepen weten tot het ambt van dienaar van het Woord en carrièreplanning. De positie van de kerkelijk werker blijkt toch ook in dit rapport nog weer kwetsbaar. Ook al is er de mogelijkheid om predikant- vicaris te worden, kerkelijk werkers worden in principe geen ambtsdragers. Dat blijf ik vreemd vinden. Daar moet toch iets op gevonden worden?
In de inleiding van het rapport wordt op niet mis te verstane wijze gerekend met het steeds verder teruglopende ledental van de kerk. In de tussenrapportage “De wissel voorbij: het spoor en de bielzen” wordt in de inleiding nog wel gerefereerd aan de visienota van de PKN “Leren leven van de verwondering,” met zijn sterke nadruk op de missionaire opdracht van de kerk en de presentie in de samenleving, maar daar vind ik in dit definitieve rapport niet meer zoveel van terug. Er wordt vooral beleid voorgesteld dat te maken heeft met de negatieve verwachting van het steeds kleiner worden van de gemeenten en het steeds verder opdrogen van de financiële middelen.
In het Beleidsplan voor de Dienstenorganisatie van de PKN, dat ook tijdens de komende synodevergadering op tafel komt, wordt wel is waar ingezet op het missionaire werk en op jeugd en jongeren, maar er wordt ook gedacht aan een crisisscenario. Men verwacht door allerlei ontwikkelingen ‘forse leegstand’ in het Protestants Landelijk Dienstencentrum omdat er minder huurders zullen zijn. Men houdt zelfs rekening met het afstoten van het imposante gebouw. Natuurlijk, je moet realistisch zijn en de gevolgen van de financiële crisis zullen zeker ook niet aan de kerk voorbijgaan. Natuurlijk moet je daar bij je beleidsplannen rekening mee houden. Toch rekenen beide rapporten naar mijn gevoel iets teveel met een afbouw en te weinig met het effect van missionair kerk zijn. Ik had graag iets meer vertrouwen geproefd. Wij bidden onze synode veel wijsheid toe bij de bespreking en verdere besluitvorming. Volgende week zaterdag neemt ds. de Fijter afscheid als preses van de synode. Hij heeft zich naar mijn overtuiging volledig ingezet voor deze functie en we zijn dankbaar voor wat hij heeft mogen doen. Wij bidden hem en de zijnen alle goeds toe van de hemelse Vader. We hopen ook dat er een bekwame opvolger benoemd zal mogen worden en hopen ook met haar of hem op een even goede samenwerking als met de scheidende preses. TenslotteOns land is zendingsterrein. De velden zijn wit om te oogsten. Ik zie hier en daar in het nieuwe beleid van onze kerk aanzetten in deze richting, en daar ben ik blij mee, maar naar mijn gevoel mag het veel meer zijn. Als confessionelen hebben we altijd geprobeerd, eerlijk is eerlijk, met vallen en opstaan, ons in te zetten voor de breedte van de kerk en heel het volk. In steeds meer gemeenten in de grote steden komt het besef van verantwoordelijkheid voor de samenleving waarin je kerk bent. Er zijn zoveel mensen die de Messias Jezus, de Redder der wereld, niet kennen of niet meer kennen. Ik denk, dat we met het evangelie van Jezus Christus, de gekruisigde en opgestane Heer, een machtige boodschap hebben voor een wereld, die zelf geen enkel toekomstperspectief heeft. We zullen als kerk helemaal present moeten zijn midden in die samenleving. We moeten onze verantwoordelijk helemaal nemen verkondigend, pastoraal en diaconaal. Een stad op een berg kan toch niet verborgen blijven? Dank u voor uw aandacht. Ds. L. den Breejen |
Vorig jaar mochten we met gepaste trots het principebesluit tot de oprichting van de Stichting Schrift en Belijden bekend maken en dat de sollicitatieprocedure voor de werving van een parttime algemeen secretaris van die stichting gestart was. Inmiddels bestaat de Stichting en is volop aan het werk onder het bezielende voorzitterschap van dr. Herbert Wevers. En per 1 november jl. werd drs. Barend Weegink te Katwijk benoemd als algemeen secretaris van Schrift en Belijden. Hij kan tevens het Hoofdbestuur van de Confessionele vereniging met zijn adviezen dienen en, uiteraard ook in overleg met de Stichting, werkzaamheden voor het hoofdbestuur verrichten. In HW-Confessioneel van 19 maart, het conferentienummer, hebt u het enthousiaste verslag van ds. Weegink kunnen lezen en vanmorgen tijdens de huishoudelijke vergadering nog zijn mondelinge toelichting gehoord. We zijn blij, dat mede door zijn inzet onze website voor het eerst sinds jaren weer nieuw leven is ingeblazen. In deze voor ons allemaal totaal nieuwe situatie is het natuurlijk helder, dat in goed onderling overleg de taken en werkzaamheden van Confessionele Vereniging en Stichting goed afgebakend worden. Het gaat er immers om dat we elkaar onderling inspireren en aanvullen en het beste uit elkaar naar boven weten te halen. Ik heb er alle vertrouwen dat dit met Gods hulp zal gaan lukken, zodat de confessionele gedachte vruchtbaar gemaakt kan worden voor de breedte van de kerk.