door Barend Weegink          

Nederlands Dagblad, zaterdag 21 november 2009, Opiniepagina, 'Vrijplaats'

De website domineeworden.nl moet nieuwe theologiestudenten lokken. ‘Personality’ hoort er helemaal bij. ,,Dat je goed zit, weet je achteraf.’’

Werving

Op de Protestantse synode werd vrijdag 13 november door prof. dr. Gerrit de Kruijf de nieuwe website domineeworden.nl gelanceerd.

Daar is informatie te vinden over: wat doet een dominee, waar werkt een dominee, is dominee worden iets voor mij, hoe word ik dominee?

Roeping

Misschien denken orthodoxe kerkmensen: ‘Gaat dat zo? Ze moeten toch van boven geroepen worden?’ Dan zeg ik: boven werkt, maar het gaat wel langs beneden en van onderen op. In het bevestigingsformulier voor de kerkelijke ambtsdrager, dus ook de predikant, staat sinds jaar en dag de route nuchter verwoord: wettig door de gemeente verkozen en ‘mitsdien’ door God zelf geroepen. Dominee worden, gaat langs de middellijke weg.

Het traject is inherent aan een menselijke organisatie en dus niet rechtstreeks. Werving, kritisch onderzoek en groeimotivatie komen erbij kijken.

Jong en fris

Op de synode nam ik een paar affiches mee, die ik zal ophangen in de gebouwen van de grote gemeente waarin ik werk. Ik kreeg ook een handvol flyers met daarop ijzersterkte teksten als ‘Komen als geroepen’. Frisse jongens en meisjes met beide benen in de werkelijkheid en hart voor de boodschap kijken je glimlachend en zelfbewust aan. Of er soms ook nog vijftigers zijn in de kerk, vroeg iemand uit de zaal, want hij zag alleen maar jonkies en van die leuke gezichten. De kerk investeert momenteel nogal in een charmeoffensief.

Vacatures

Ik vond het een prachtige presentatie, want de kerk moet werven. Anders heeft ze over een poosje een schromelijk predikantentekort. Gemeenten krimpen, maar babyboomers stromen bij bosjes naar hun emeritaat. Er komen plaatsen vrij. Al of niet in deeltijd of samengevoegd moeten die plekken weer worden opgevuld met nieuw talent dat de dienst van het Woord doet.

Kennis en personality

Kennis en ‘personaliteit’ zijn de vereisten. Kennis is meer dan vroomheid of een warm gevoel van binnen. Op termijn loopt ook de evangelische golf stuk op de weerbarstige brekers van de cultuur.

Kennis is wetenschappelijke weerbaarheid. Toekomstige predikanten zijn vooral apologeten. Terzake kundig leggen ze verantwoording af van de hoop die God aan mensen geeft. Personaliteit omvat dat ze moeten kunnen balanceren op het koord van intimiteit en distantie, privéwereld en publiek domein. Integriteit, intellectualiteit en creativiteit komen eraan te pas. Een dominee is ook een zondaar, maar dan wel zo gaaf mogelijk.

Ze moeten geloof hebben en feeling voor de kerk en vooral tegen recessie kunnen. De grote Baas heeft een lange adem, maar de christelijke gemeente in West- Europa staat niet bijzonder sterk.

Dat vergt in de kiem van hun bestaan een basiszekerheid en een stuk vertrouwen. Anders kunnen ze er beter maar niet aan beginnen.

Make a preek

Was het vroeger zo dat ze studeerden om dominee te kunnen worden, nu stellen ze de keus voor het ambt zolang mogelijk uit. Ze kunnen met theologie immers nog alle kanten op. Make a preek. Zie ik mezelf dat doen en zou ik de boodschap op anderen gaan overbrengen? De kerk wil studenten aantrekken. Ze zet de focus op de kerntaak van het predikantschap: preken, catechiseren en pastoraat bedrijven. Die duidelijkheid snijdt af, maar trekt ook aan.

Zit je goed?

Zelf dacht ik eraan dat ik ook op die manier getrokken ben. In 1968 zag ik op de openbare(!) middelbare school op het prikbord in de hal de affiche: Theologie studeren, wie durft in deze tijd? In de klas was ik de enige die aan de kerk deed. In de roerige jaren zestig moest je dwars tegen de stroom in. Ik ging naar een oriëntatiedag. Dan rol je verder en word je gaandeweg erin bevestigd dat je van Godswege je taak en roeping kreeg. Dat je goed zit, weet je achteraf. Dus er is hoop. En even dacht ik ook aan de catechisant die me een paar weken geleden toevertrouwde dat-ie volgend jaar theologie wil gaan doen.

Dominee

‘Dominee, dat heeft iets.’ Mensen hebben het tegenwoordig weer over de ‘dominee’, niet over de ‘predikant’. Kijk maar naar de seculiere talkshows. Daar weten ze drommels goed wat een dominee doet. ,,Misschien bevat ‘dominee’ wel net dat vleugje geheimenis dat aangeeft dat het om een andersoortig werk gaat, waarvoor je eerder wordt vrijgesteld dan dat je er een baan aan hebt’’, zei De Kruijf in een doordenkertje op de synode.

Rijpen

Ze zullen niet en masse binnenstormen, ze zullen eerst aan hun wortels voelen en willen praten over rijping die vóór roeping ligt. De kerkelijke keur hoeft ook niet bij iedere aanmelder ‘hoera’ te roepen. Maar ik denk dat de persoonsgerichte aanpak die ik proef uit pittige teksten en filmpjes op de site zeker succes zal hebben.

Ds. Barend H. Weegink is predikant van de Hervormde gemeente in Katwijk aan Zee en algemeen secretaris van de stichting Schrift en Belijden voor de Confessionele Vereniging in de Protestantse Kerk in Nederland.