door Bert van Veluw

in Nederlands Dagblad, 4 september 2009

De kritische open brief aan de synode van de Protestantse Kerk in Nederland over de dialoog met de islam zet de pennen weer in beweging. Telkens als dat gebeurt, komt de vraag op of Allah ook dezelfde is als JHWH die ons in de Bijbel wordt geopenbaard.

Omdat het woord 'God' op twee manieren gebruikt wordt, moet men zowel 'ja' als 'nee' blijven zeggen.

'God is geen God...' In deze uitspraak uit 1 Korintiërs 14:33 komen we het dubbele gebruik van de term 'God' al tegen. In de eerste plaats is het woord 'God' een titel. 'De Here is onze God.' Daarmee wordt gezegd dat de Here het Hoogste Wezen is. Hij en alleen Hij is het die de titel 'God' met recht mag dragen. Deze Persoon met de naam 'Here' (JHWH) vervult het 'ambt' dat we met 'God' aanduiden.

In de tweede plaats kan het woord 'God' ook een eigennaam zijn: 'O God, wees mij, zondaar, genadig!' Door dit dubbele gebruik kunnen we de op het eerste gezicht vreemd aandoende zin 'God is geen God...' begrijpen. Het eerste woord 'God' is hier een eigennaam en het tweede woord duidt de titel aan van de functie die deze Persoon bekleedt.

Toen men het Oude Testament in het Grieks ging vertalen, schroomde men niet voor de titel 'God' (El, Elohim) het woord 'Theos' te gebruiken. Maar ze identifi­ceerden de Here niet met Zeus (eigennaam), zoals de Romeinen wel deden met Jupiter en Zeus. Ook de nieuwtestamentische schrijvers identifi­ceerden de Vader van Jezus Christus niet met de vadergod Zeus, terwijl ze net als de Griekse vertaling van het Oude Testament wel het woord 'Theos' gebruikten. De God die met recht deze titel mag dragen, omdat Hij de enige God is, namelijk de Schepper van hemel en aarde, vereerden de Grieken nog als 'een onbekende god'. Ze kenden zijn Naam nog niet. Ook in de Arabische vertaling van de Bijbel wordt de titelterm 'God' gewoon vertaald met 'Allah'. (Het woord 'Allah' komt van dezelfde woordstam als 'El'), maar de Naam (JHWH) niet.

Het hoeft voor ons dus ook helemaal niet verwarrend te zijn dat ook moslims de titelterm 'God' (Allah) gebruiken om daarmee het Hoogste Wezen aan te duiden. Alleen Wie God is, blijft voor hen duister. De islam heeft wel 99 namen voor God. Daardoor blijft in de islam wie God eigenlijk is op afstand. Hij is daar de 'onbekende god', net als hij dat (nog) voor de Grieken was in Paulus' dagen.

Dit alles is tot op zekere hoogte te vergelijken met de tijd van bijvoorbeeld de eerste evangelieverkondiging in ons land. Toen werd ons verteld dat niet Wodan (eigennaam) de titel 'God' draagt, maar dat zijn naam 'Here' (JHWH) is. Verder werd erbij verteld dat er ook maar één die titel kan dragen.

Moslims erkennen wel het bestaan van één 'Hoogste Wezen', maar zij weten niet Wie Hij is. Zij kennen zijn Naam nog niet. Want zijn naam is Here. Wij geloven dat uiteindelijk alleen de Bijbel openbaart Wie de Persoon is die de titel 'God' mag dragen. Dit alles is ook in overeenstemming met wat moslims vertellen wanneer zij christen worden. Zij getuigen dan vaak, dat zij God/Allah (titelterm) pas echt hebben leren kennen door Jezus Christus.

Dr. A.H. van Veluw is protestants predikant in IJsselmuiden