De Confessionele Vereniging hecht aan traditie maar wil niet traditioneel zijn. Zij gelooft dat haar doelstelling nog steeds actueel is. De kerk is gediend met trouw aan de Schrift en een bijbels belijden in verbondenheid met de belijdenis van het voorgeslacht. Dat is de bron voor de antwoorden op de vele vragen van onze tijd.

Met de consequenties van die trouw wil de Confessionele Vereniging de volle breedte van de Protestantse Kerk in Nederland dienen. Zij beseft daarbij dat zij in die trouw ook zichzelf voortdurend moet oefenen en toerusten. Zij heeft de pretentie dat haar identiteit vruchtbaar gemaakt kan worden voor heel de kerk. Ze heeft ook oog en hart voor hen die aan de rand staan. En voor hen die buiten de gemeenschap van de kerk zijn geraakt, de schare.

 

Confessionelen gaan bewust verder

 

In 2012 bestaat de Protestantse Kerk in haar huidige vorm acht jaar. Ondertussen is de nieuwe kerkorde al geëvalueerd. Ook werd een krachtige stoot gegeven aan het jeugd- en jongerenwerk (JOP en HGJB werken vruchtbaar samen!). En er kwam een vitale impuls voor missionair werk en kerkgroei. De kerk wil groeien in diepte en breedte, ook in het getal. Wervend opklimmen, de kerk verlangt ernaar. We zweren het defaitisme af. We nemen de hoop en verwachting aan. Een nieuwe beweging kwam van de grond; CV-mensen denken en werken mee in de pas opgerichte beraadsgroep voor evangelisatie en groei van de kerk.

De Confessionele Vereniging bestond al 140 jaar toen in mei 2004 de verenigde Protestantse Kerk door fusie van de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden, tot stand kwam. De CV is de oudste bloedader van de reformatorische volkskerk in Nederland. Adeldom, en dat verplicht haar tot een kwaliteitsvolle en betrouwbare bijdrage. Confessionelen lopen niet weg. Je ziet ze altijd in de kerk. Ze doen mee.

 

Lange adem

 

De Confessionele Vereniging in de Nederlandse Hervormde Kerk werd opgericht in 1864.  Op 12 oktober van dat jaar kwamen 69 predikanten, 50 ouderlingen en kerkleden te Utrecht bijeen om een vereniging op te richten ‘tot verschaffing van hulp en leiding aan gemeenten en personen in de Nederlandse Hervormde Kerk, die om des geloofswil in nood verkeren’. Na een algemene vergadering op 27 april kwam het hoofdbestuur voor de eerste maal bijeen op 30 mei 1865. In deze vergadering werd de naam ‘Confessionele Vereniging’ aangenomen. Als omschrijving werd gegeven: ’ Ene Confessionele Vereniging is, naar onze mening, een Vereniging, die niet aan de wetenschap en niet aan de consciëntie of het bewustzijn van het individu, maar alleen aan de wettig bestaande belijdenis der Kerk de uitspraak overlaat, wat in de Kerk recht heeft van bestaan of niet’.

 

In de loop van haar bestaan kwamen kerkleden en predikanten door ontwikkelingen in de kerk een aantal keren voor de vraag te staan: ‘met de kerk breken of in de kerk blijven?’ De Confessionele Vereniging heeft deze vraag steeds met ‘blijven’ beantwoord. Zij bleef verbonden met de volkskerk. De uitspraken van Hoedemaker: ’heel de kerk en heel het volk’ en ‘samen zijn we ziek geworden, we moeten samen gezond worden’ waren en zijn leidraad in al haar geledingen.

 

 

Plaats in het hart van de kerk

 

Een eigen theologie heeft de Confessionele Vereniging niet willen ontwikkelen. De kerk heeft haar eigen geestelijk gereedschap en dat willen we gebruiken. CV'ers zitten niet op een zijspoor. Ze leven middden in de kerk en willen haar bronnen ontsluiten. In de loop van de tijd zijn er wel accenten gelegd. De nadruk op het ‘Verbond’ was eigenlijk de theologische parallel en de grond voor de brede aandacht en liefde voor de kerk. In de bijbelbeschouwing gaat het christocentrisch verstaan voorop.

 

 

Kenmerk

 

We bekijken een scan. In de bundel 'Samen op weg, een oefening in vroomheid' maakt ds. Sije Kooistra in zijn artikel 'Confessionle vroomheid' een heldere foto van het eigen kenmerk:

 

'Vanouds heeft 'confessioneel' vooral betrekking op het kerkelijke streven om tot herstel van één Christusbelijdende kerk van de Reformatie in Nederland te komen. Theologisch zijn de confessionelen gereformeerd; in de klassieke zin van het woord: ze zijn calvinistisch. Maar binnen dat calvinisme is voor hen wel typerend, dat ze de nadruk leggen op het geloofsvertrouwen, op de beloften van God. Die beloften Gods hebben voor de confessionelen iets objectiefs. Ze gelden ook als men er niets van ervaart. Confessionelen doen dus niet gauw een subjectief beroep op 'bevinding', zoals men dat aan de rechterzijde van het kerkelijke spectrum tegenkomt. Ze beroepen zich op de Schrift als de zekerheid van Gods Woord. Hij, de Here God, heeft het allemaal zelf beloofd. Daarbij wordt niet vergeten dat de Heilige Geest het geloof in ons hart werkt, maar de Heilige Geest richt ons juist op wat Jezus Christus voor ons volbracht heeft.’ 

 

 

Belijdend spreken in een tijd van verandering

 

De oprichters zagen de functie van de belijdenis vooral als norm en rechtsregel voor intern kerkelijk spreken en interkerkelijke meningen. Wij geloven dat het herinneren van de kerk aan deze regel nog steeds het bestaansrecht van de Confessionele Vereniging onderbouwt.

 

Bij het opzetten van een op de toekomst gerichte nieuwe structuur van de Confessionele Vereniging mogen wij echter onze ogen niet sluiten voor de ontwikkelingen die zich sinds 1864 hebben voorgedaan. Het midden van de 19e eeuw was zeker geen bloeiperiode voor de kerk, maar van secularisatie en ontkerkelijking, zoals wij die nu kennen, was nog geen sprake. Deze hebben zich vooral na het midden van de 20e eeuw - de Tweede Wereldoorlog als breuklijn - doorgezet. De Nederlandse Hervormde Kerk verloor daarbij haar karakter van volkskerk, slechts op plaatselijk vlak is daarvan hier en daar nog een rudiment aanwezig. 

 

Recenter is de totstandkoming van de multiculturele en multireligieuze samenleving. In ons land vinden talrijke belijders van de wereldgodsdiensten onderdak en kwantitatief is daarbij de Islam het meest pregnant aanwezig. Naar verwachting zal de Islam zich in milde en uitdrukkelijke vorm steeds meer manifesteren. Door de Islam is religie ook weer volop terug in het publieke debat. Op zich is de religieuze opleving winst, maar we vinden haar nog niet terug in het vangnet van de kerk.

 

De aandelen van het instituut 'kerk' staan laag genoteerd. En een vereniging die zich verbonden weet met het geheel van die kerk, deelt in die ongeïnteresseerdheid. Voor de oudste modaliteitvereniging, de CV, maken nieuwe ontwikkelingen het des te meer noodzakelijk dat naast de binnenkerkelijke activiteit het christelijk belijden in de wereld van vandaag volop aandacht krijgt.  Daarbij maakt de algemeen aanvaarde pluriformiteit van de kerk de noodzaak van een helder belijden in kernzaken beslist actueel. Hoe laat de kerk van zich horen in een totaal andere samenleving dan die van 150 jaar geleden en temidden van de vele religieuze stemmen en getuigenissen die op de mensen afkomen?

 

 

Belijden, meer dan belijdenis

 

Daarbij mag en kan de kerk - en de gemeente - de vragen van de mensen niet uit de weg gaan. En ook niet beantwoorden met het herhalen van de antwoorden - de belijdenissen -  die in de geschiedenis van de kerk zijn gegeven. Belijdend onderweg zijn is een dynamisch gebeuren. Zo’n veertig jaar na de Confessionele Vereniging werd binnen de Nederlandse Hervormde Kerk de ‘Gereformeerde Bond’ opgericht. De duidelijke invloed van ‘de Bond’, uitgaande van ‘Schrift en Belijdenis’ met een zwaar accent lop de normativiteit van de historische (reformatorische) belijdenisgeschriften, is een oorzaak dat de identiteit van de Confessionele Vereniging voor velen in de schaduw en onduidelijk bleef. Verbreiden en verdedigen van de belijdenis klinkt nu eenmaal strijdlustiger dan leven uit de belijdenis. De confessionele opvatting is toekomstgericht maar teer.

 

 

Zuigkracht

 

Bij de latere ontwikkeling, feitelijk na de ethische theologie van het hart en het geweten, kwam in de tweede helft van de twintigste eeuw de vorming van de zgn. middenorthodoxie. Door de ‘samenstellende mix’, o.a. van uit de confessionele beweging, was de middenorthodoxie niet alleen een gesprekspartner maar ook een zuigkracht voor de Confessionele Vereniging. De kerk volgde de wereld meer dan haar lief was. De secularisatie heeft, juist in het brede midden van de kerk, hard toegeslagen. Dit heeft tot gevolg gehad dat de Confessionele Vereniging, vooral met haar op het verleden gerichte kerkelijke identiteit, aan die zijde weinig of geen aansluiting meer heeft. Tegelijkertijd zien we dat kerkleden uit een leeggeworden midden weer gaan vragen naar houvast en inhoud. Vanouds hervormde gemeenten en gereformeerde kerken gaan op zoek naar meer confessionele vormen van geloofsvertolking. De velden zijn hier en daar wit, niet om te oogsten, wel om te bewerken... Er is toekomst voor een Christusbelijdend spreken.

 

 

Confessioneel voor de toekomst

 

Deze externe en intern-kerkelijke ontwikkelingen onderstrepen de noodzaak voor de Confessionele Vereniging om de blik op het heden en de toekomst te richten. Het nu belijden van Jezus Christus, als de Weg , de Waarheid en het Leven, Heer van de Kerk en Koning van de wereld, blijft voor de kerk, bij alle religieuze geluiden en stemmen, een onopgeefbare bijbelse opgave. Haar hierin te steunen en te stimuleren is voor de Confessionele Vereniging een wezenlijke taak. De vereniging staat ten dienste van de kerk. De doorwerking van het confessionele gedachtegoed - belijdend kerk-zijn - komt de hele samenleving ten goede. De CV spreekt mee in de kerk. 

 

 

Confessioneel gedachtegoed in de mediamarkt

 

Ook de CV wil regelmatig deelnemen aan de publieke discussie. Via meningvormende bijdragen aan de opiniepagina's van bijvoorbeeld dagblad Trouw, NRC-Handelsblad, Reformatorisch Dagblad, Nederlands Dagblad en Friesch Dagblad laten confessionelen hun gedachtegoed horen. Via websites en interviews, raadpleging, visieonderzoek, standpuntverklaring, presentaties, periodieken en uitgaven wordt het typisch-confessionele uitgezet. Langs zulke wegen ontstaat er ook contact met (jonge) predikanten en studenten die interesse krijgen. Enthousiasme en bevlogenheid werken stimulerend. Ze versterken het besef dat het confessioneel belijden inhoud heeft.

 

 

Modaliteiten

 

Het samenwerken met andere (modaliteit)organisaties is belangrijk. Opgemerkt moet worden dat binnen de Confessionele Vereniging een strikt modalitair, richtingbepaald optreden vrijwel altijd een gevoelig punt geweest. Dat heeft met de identiteit van de vereniging te maken. Binnen de Confessionele Vereniging is steeds het besef levend geweest dat een ommuurde vereniging in de kerk, ook één met een zeer verheven doelstelling, eigenlijk een onding is. Alleen de nood van de kerk geeft - aarzelend - de vrijmoedigheid om een modaliteit binnen de kerk te organiseren. Dit principieel ondergeschikt willen zijn aan het ‘welwezen’ van de kerk is de confessionelen op het hart geschreven. Het maakt de CV sterk en zwak tegelijk. Ontbreekt het besef van de kracht tot optreden dan schiet er slechts een povere organisatie over. Dit houdt in dat zij of een lastige of een te volgzame partner is in de samenwerking met andere richtingsorganisaties, die vaak veel meer uitgesproken verenigingsstandpunten hebben en die als norm voor de hele kerk uitdragen.

 

Verbonden met geestverwanten

 

Op zichzelf staan en voor zichzelf spreken is in de kerk voorbij. Die 'luxe' kan niemand zich permitteren. We zullen geestverwanten zoeken om samen stem te krijgen. Dit betekent dat de Confessionele Vereniging zich van tijd tot tijd met anderen verbindt voor een duidelijk geluid dat in kerk en samenleving mede de koers wil bepalen. De CV voelt niet voor zelfprofilering wanneer de kerk dat geluid overneemt. Ze beoogt vooral de kerk zelf in haar spreken te stimuleren. Het optreden in de zgn. Appèlkring kerkelijk belijden (recentelijk in de uitgave van de brochure 'De Vader wacht') is ondergeschikt aan het zojuist geschetste uitgangspunt waarin groepsvorming verre van ideaal wordt geacht. In de praktijk wordt con amore met anderen samengewerkt. De situatie van kerk en samenleving geeft er telkens aanleiding toe. Wie de ander zoekt, ontwikkelt ook zijn eigen identiteit.

 

Wie en wat

 

De specifieke identiteit van de CV zal ook vruchtbaar zijn voor andere modaliteitorganisaties. We noemen de contacten met het Confessioneel Gereformeerd Beraad (CGB), de Gereformeerde Bond (GB) en het Evangelisch Werkverband (EW) in dezelfde kerk, ook met de stichting Vrienden van dr. H.F. Kohlbrugge en andere organisaties. In het isolement ligt niet onze kracht. Oude tegenstellingen zijn grotendeels overwonnen. Regelmatig contact op het niveau van de dagelijkse besturen is usance. De sterke punten van andere organisaties kunnen mede door de contacten met de Confessionele Vereniging tot welzijn van de hele kerk worden aangewend. Onderling zijn genoemde verenigingen ongelijk in grootte en invloedssfeer. Een niet gering aantal CV-leden sympathiseert met en doneert aan het EW. De verhouding tussen CV en GB is goed. De grens tussen CV en CGB is dun; er is sprake van een gezamenlijke doelstelling: de actualiteit en het actualiseren van het klassieke belijden van de kerk. Of dit in de nabije toekomst uitbreiding van de gezamenlijke organisatorische (federatieve) en administratieve aangelegenheden tot gevolg heeft, wordt nader bekeken.

 

Schare die niemand tellen kan

 

Hoeveel confessionelen zijn er eigenlijk in de kerk? Ze vormen een schare die niemand tellen kan. Ook zo'n gevleugeld woord. Aan direkte leden van de CV rekenen we ons niet rijk. Dat aantal moet juist groeien, willen we in de toekomst als vereniging verder kunnen. Maar in het geheel van de kerk zijn er veel. We onderscheiden zelfs vleugels van rechts-confessioneel en open-confessioneel en 'gewoon ertussen in'. In een kerkelijke statistiek, die via googelen op een kerkzoekerwebsite is te vinden, wordt gesproken van 350.000. Had u dat gedacht? Er kunnen er meer bij. De tel raken we graag kwijt. En de tel omhoog laten we aan een Ander over.

 

Stichting

 

Duidelijk dat de Confesssionele Vereniging zich aan het vernieuwen is. U leest de CV-berichten onder de buttons op deze website.

 

De stichting Schrift en Belijden maakte deze website om het confessionele gedachtegoed te promoten. Een stichting - met hopelijk veel sympathisanten en donateurs - kan net iets anders doen, misschien wel iets meer doen, even verder reiken dan een vereniging met een klassieke ledenorganisatie kan doen. 't Is tussen CV en S&B een moeder-dochterverhouding, daar is niets mis mee. De stichting wil uit de vrije, creatieve ruimte van kerk, samenleving en cultuur graag wat binnenhalen ten goede en ten gunste van de CV en de confessionele ligging.

 

Mensen aanspreken en motiveren, nieuwe mensen binnenbrengen, aanzetten tot bewuste keuze, binding brengen met de Heer der Kerk, bevestiging doen voor nieuw-gelovigen, leven van verwondering, standvastig in geloof en ruim in benadering. Laat dat duidelijk zijn.

 

We trekken er samen hard aan om een beproefd recept aan de man en de vrouw, de jongen en het meisje te brengen. Van een confessionele habitus word je niet minder. Je knapt er gezond aan op. Laat van u horen. En doe mee! En steun de confessionele geloofsgedachte. Met gebed, betrokkenheid, meeleven, lidmaatschap en ook met de geldbeurs. Alles telt mee.